Առաջինը Բաքվում…

19-րդ դարի երկրորդ կեսից Բաքվի հայկական համայնքը Անդրկովկասի հայերի հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կենտրոններից մեկն էր: Աշխույժ կապեր հաստատելով Արևմուտքի հետ և տնօրինելով մեծ տնտեսական միջոցներ, այն ընդունում էր նորամուծություններ և կարողանում Բաքու քաղաքի շատ բնագավառներում առաջինը լինել:

Այսպես…

Թերթը - «Հայկական աշխարհ», Բաքու, 1877-78, խմբագիր հրատարակիչ Ստեփանոս Ստեփանե
Գիրքը - «Հնդկացվոց անցքը անմարդաբանակ կղզիներում» թարգմանությամբ` Ավագ Գրիգորյանի (1872)
Տպարանը - 1870թ. Բաքվի Մարդասիրական ընկերության գրադարան
Գրադարան -1870թ. Բաքվի Մարդասիրական ընկերության
Ընթերցարան -1880թ. Բաքվի Մարդասիրական ընկերության
1897-1907թթ. հայ արդյունաբերողների կողմից (Ա. Մանթաշյան, Տեր-Ակոպով, Տեր-Մարգարյան և այլոք) կառուցվել է աշխարհում առաջին` Բաքու-Բաթում նավթամուղը
Ֆիլանտրոպ (մարդասիրական)միություն -Բաքվի Մարդասիրական ընկերություն 1864թ.
Հովհաննես Մինասի Միրզոյան` Բաքվի «նավթաբիզնեսի հայրերից մեկը»: Նա առաջինն էր, որ 1868թ. Սուրախանում հիմնեց կերոսինի երկու գործարան:
1869թ. Հովհաննես Մինասի Միրզոյան(Միրզոև) կառուցեց Ապշերոնի առաջին նավթահորը:
Վարդան Արշակունին 1853թ. առաջինը մշակեց ձկան խավիարը թիթեղյա տուփերում երկարաժամկետ պահպանման տեխնիկան:
1891թ. Փիլլիպոսյան եղբայրները Բաքվում հիմնեցին շոկոլադի առաջին ֆաբրիկան: Արտադրանքը Տարբեր միջազգային մրցույթներում արժանացել է 3 ոսկե մեդալի:
1891թ. Անդրկովկասում առաջինը Ս.Մելիք-Ղուլամբարյանցը հիմնում է մրգահյութերի և հանքային ջրերի գործարանը:
Առաջինը Բաքվում 1891թ. Ա. Խարաջյանը հիմնել է Կովկասի հայելիների ֆաբրիկան:
Առաջինը Բաքվում դիրիժոր Ա. Իոննիսյանը ստեղծել է ադրբեջանական ժողովրդական գործիքների նվագախումբը:
Առաջինը Բաքվում 1908թ. Ե. Մայիլյանը կառուցել է օպերայի շենքը:
Առաջինը Ադրբեջանում 1870-ական թթ. դերասան-ամուսիններ Ստեփան և Ալմա Սաֆրազյանները ժամանակի հայտնի դրամատուրգների ստեղծագործությունները թարգմանաբար ներկայացրել են ադրբեջանախոս հասարակությանը: